Midilli Adası'na Varan Mültecilerle İlgili İzlenimler - 2.Bölüm

Midilli'de mültecilerin durumuyla ilgili olan biteni (ilk yazı burada), özellikle de liman bölgesindeki kalabalığı ve kaotik ortamı anlatırken, meğer kendi ayağıma kurşun sıkıyormuşum. Paylaştığım mülteci fotoğraflarından çekinen ya da korkan insanlar Midilli tatil planlarını iptal edince biz de işsiz kaldık. Sağlık olsun.  

Midilli Limanı

Ancak, hemen belirteyim, Midilli limanında bulunan mültecilerin henüz gasp, hırsızlık, adam yaralama gibi bir suç işlemişlikleri yok. Zaten dertleri bir an evvel belgelerini alıp yollarına devam etmek. Buna rağmen, sırf gariban görünümlerine ve sefil hayat koşullarına bakıp tırsıyor ya da bu insanları hor görüyorsanız, o sizin kendi sorununuz. Liman etrafındaki kalabalıktan çıktıktan sonra, nereye gitmek isterseniz gidebilir ve tatilinizi yapabilirsiniz. 

özgürlük anıtı,mülteciler ve giden gemi

Zaten ikiyüzlülük almış başını gitmiş. Sahilde cesedi bulunan minik Aylan'ın ardından herkes insanlığın kıyıya vurduğunu keşfetti. Ama her gün bir başka yerde sokağa çıkma yasaklarının ve olağanüstü halin ilan edildiği kürt illerinde ölen çocuklar 'leş' oluyor, 'terörist' oluyor, o ayrı.

Son bir aydır liman bölgesindeki kalabalık ve karışıklığın nedenlerini şöyle özetleyeyim. Öncelikle Türkiye'den gelen mülteci sayısında çok artış oldu. Önceden Türkiye'den kaçak yollarla günlük yaklaşık 300-400 kişi gelirken, Ağustos ayında bu rakam 1000 kişiyi geçti. Ağustos tatil ayı olduğundan, gemi biletleri ya tükenmişti ya da çok sınırlıydı. Belgelerini almış insanlar dahi adayı terk edip Atina'ya gidemediler. Liman çevresinde biriktiler. Limanda bulunan polis noktası da hem yetersiz ve çok yavaş çalıştığından hem de gelen mülteci sayısının her geçen gün artmasından dolayı işlevsiz kaldı. Bu yüzden, merkez nüfusu 35 bin civarında olan Midilli'ye yaklaşık 10 bin yeni kişi eklenince, hazırlıksız olan ve hazırlık da yapmayan Midilli, bu durumu kaldıramadı. Mültecilerin liman bölgesinde kalacağı kamp alanı oluşturulamadı, yiyeceği içeceği geçtim, tuvalet ve banyo ihtiyaçları dahi karşılanmadı. Şehrin merkezi çadır kampına dönüştü.

Tabi bu durum yeni iş alanları da yarattı. Gördüğüm kadarıyla minibüsünü, arabasını dolduran Midilli'nin çingeneleri bu fırsatı ganimet bilerek çadır, uyku tulumu, battaniye, elbise, yiyecek ve içecek satmaya başladılar.

Mültecilerin günlerce bekleyip bir türlü belgelerini alamamaları, tuvalet ve banyo gibi temel ihtiyaçların karşılanamaması ve her geçen gün gelen insan sayısının artması yüzünden durum daha da kötüleşti, gerginlikler çıkmaya başladı. Hem mültecilerin varlığından şikayet eden hem de amaçları belgelerini alıp adayı terk etmek olan insanlara zorluk çıkaran Yunan polisi, sert davranmaya ve şiddet kullanmaya başladı. Aşağıdaki fotoların sahibi V. Mathioudakis ve A. Tzortzinis de fotoğrafları çektiği esnada polisin yumruğuna maruz kalmış.

Konuştuğum mültecilerin kendi durumları hakkındaki görüşlerini de bir sonraki yazıda anlatırım.

Midilli Adası'na Varan Mültecilerle İlgili İzlenimler -1. Bölüm

Yunanistan’ın Midilli Adası turizm açısından son birkaç yıldır Türklerin yoğun ilgi gösterdiği yerlerden biri. Ancak turizmin yanı sıra bu yılın bahar aylarından itibaren, başta Suriyeli olmak üzere, özellikle Iraklı, Afgan ve Eritreli mültecilerin de Avrupa’ya ulaşma yolunda önemli bir geçiş noktası haline geldi. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin rakamlarına göre 2015 yılı içerisinde şu ana kadar yaklaşık 200 bin kişi Midilli Adası’na ayak bastı. Sadece bu Ağustos ayında adaya ulaşan mülteci sayısı ise 60 bini buldu.

Yeni Avrupa Birliği bayrağı

Adanın kuzeyinden Midilli merkeze yürüyen genç, yaşlı, çocuk ve kadınlar, sahillerdeki can yelekleri ve şişme botlar, polise kaydolmak ya da bilet alıp Atina ya da Kavala’ya gitmek üzere liman bölgesinde bekleyen insanlar, Midilli’de gündelik hayatın bir parçası oldu. Ben de turist gezdirirken yollarda olduğumdan, bu manzaralarla sıkça karşılaşır, içim burkularak seyreder, ne var ki, hem çalışıyor olduğumdan, hem de mültecilerin bir araca binmesi hakkındaki yasak ve cezalardan dolayı, elimden bir şey gelmezdi. Sonunda, manzara ya da yemek fotoğrafı paylaşmak yerine, bir işe yaramak ve merak ettiğim bu büyük insanlık trajedisini daha iyi anlamak için, çalışmadığım bir gün araba kiralayarak yola koyuldum.

sahiller can yeleği ve şişme bot dolu

Facebook grubundan takip ettiğim dayanışma ve yardım çağrılarından etkilenerek, biraz da bundan on yıl önce gezdiğim Suriye’de, gördüğüm iyilik ve insaniyete karşılık duyduğum minnet borcundan, ufak da olsa bir şeyler yapmaya karar verdim. Su, meyve suyu, bisküvi, gofret, ıslak mendil ve sigaradan oluşan market alışverişini yaparak, Türkiye'ye en yakın mesafedeki Assos ve Babakale’nin tam karşısında bulunan Skala Sikamnias ve Molivos köyleri arasındaki toprak sahil yoluna gittim. Yol boyunca sahillerde ve etrafta bir çok can yeleği ve şişme botun yanı sıra, henüz yeni varmış ve yola koyulmuş grup halinde mülteciler ve mültecilerden arda kalan botların motorunu ve diğer parçalarını toplamak için bekleyen elleri dürbünlü ve pikap araçlı yerli halktan birçok insan gördüm. Daha sonra kıyıya yanaşmakta olan bir botu fark edince, tepelik bir yerden varışlarını izlemeye koyuldum. Bot kıyıya varınca ben de aşağıya, yanlarına indim. Yetişkinler mutluluk içinde telefonla vardıklarını bildirip, hatıra fotoğrafı çektirirken, çocuklar kendilerini denize atmış, bebekler ise ağlıyordu.

varış anı

Daha sonra Afrin’den gelen Kürtler olduğunu öğreneceğim bu grupta bir çok yaşlı insan, bebekli ya da çocuklu aileler vardı. Yüzlerindeki varmış olmanın verdiği sevinç, hallerindeki garibanlığı saklamıyordu. Aralarında Türkçe bilen çok kişi olduğundan iletişim kurmak sorun olmadı. İstanbul’dan geldiklerini ve insan kaçakçılarına kişi başı 1250 dolar verdiklerini söylediler. Bir botta yaklaşık 40 kişinin geldiğini hesap edersek sadece bir bot dolusu insandan 50 bin dolar gibi bir para kazandıkları ortaya çıkıyor. Bu yüzden simsarlar botu ayarlayıp, insanları bindirip, parayı alarak mültecileri bu yolculukta bir başlarına bırakıyor ve sonrasında bota ne olduğuyla ilgilenmiyorlar.

Yola çıkma kararı alınıyor, ama polise kaydolmak için nereye gideceklerinden, nerenin ne tarafta olduğundan haberleri yok. Yaklaşık on kilometre uzaklıktaki Molivos’a gitmeleri gerektiğini anlatıyorum. 

Önceden mültecilerin herhangi bir araca binmeleri ya da alınmaları yasaktı. Bu yüzden adanın kuzeyine varan insanlar, güneş altında Midilli merkeze kadar 65 kilometrelik yolu yürümek zorundaydı. Sonra, stk'lar ve özel teşebbüsler bazı otobüsler ayarlayarak Molivos’tan Midilli’ye mültecileri taşımaya başladı. Ayrıca, polise bildirmek koşuluyla mültecileri şahsi arabalara alma izni çıktı. O sebeple, Molivos’a gitmelerini ve oradan otobüsle Midilli’ye geçebileceklerini söylüyorum. Bu sırada daha bir hafta önce mültecilerin geçişi sırasında Makedonya sınırında yaşananlar gözümün önüne gelince, daha yollarının çok uzun ve zorlu olduğunu anlatıyorum.

Türkiye arkada kaldı artık

Kıyıdan yukarı çıkınca, zeytinlerin gölgesine oturarak, yanımda getirdiklerimi ikram ediyorum. Atıştırma faslının ardından, dört kadın ve dört çocukla birlikte Molivos’a doğru arabayla yola çıkıyoruz. Molivos’ta onları otobüslerin alacağı otopark alanına bıraktım ve vedalaştık. Sonrasında ben, kolpa hayatıma geri döndüm. Onlar ise, bundan sonra Midilli'ye varıp, polise kaydolmanın ardından geçici izin belgesini alarak bu uzun ve çetin, nereye varacağı belli olmayan yollarına devam edecekler.

Mülteci toplanma alanı ve arkada Molivos köyü ve kalesi

esasen otopark olan toplanma alanından

NOT: Midilli'ye geleceklerin gezi planlarında Molivos'a uğramak muhakkak vardır. Yardımda bulunmak isterseniz, otopark alanındaki gönüllülerle iletişime geçebilirsiniz. Facebook gruplarının linki burada. Güncel ihtiyaç listesi de burada. Tek seferlik yardımdan da ne olur demeyin, ihtiyaçları çok daha fazla da olsa, lütfen elinizden gelen yardımı yapın, desteğinizi esirgemeyin.